Category: Collectie van Judith

  • Verborgen patronen

    Verborgen patronen

    Het is erg leuk om een kleine kunstcollectie op te bouwen, ook omdat ik mezelf weer op hele nieuwe manieren leer kennen via mijn kunstaankopen.

    In het boek 25 jaar plezier in kunst van Ruud en Marga Lapré las ik ook al zoiets:

    Kunst is bij ons een aangenaam uit de hand gelopen liefhebberij. Gelukkig geldt dat voor ons beiden, wij zijn partners in crime. Vijfentwintig jaar samen intensief met kunst bezig zijn, laat sporen na. Wij voelen ons daar wel bij. Met kunst bezig zijn is leuk, boeiend, maar ook veeleisend. Er gaan bergen vrije tijd in zitten, maar we krijgen er veel voor terug. We groeien mee met de objecten, leren hun taal spreken en proberen hen beter te leren kennen. Zij tonen hun dankbaarheid voor de moeite die wij daarvoor doen.”

    Ik denk dat er iets reflexiefs in de relatie kunstwerk <-> koper zit, net als in de relatie kunstwerk <-> maker. Je ziet en koopt de kunst omdat je iets van jezelf of je leven herkent in het werk, of juist een interessant contrast ziet. Als je het werk eenmaal in huis hebt, investeer je emotionele energie in de relatie. Je kijkt er elke dag naar en gaat het (hopelijk) nog meer waarderen. Je leert, in de woorden van Ruud en Marga Lapré, “de taal van de kunstwerken spreken”, en zo leer je weer iets over jezelf.

    Nu ik op veilingen en in tweedehandswinkel wat leuke dingen bij elkaar heb verzameld, kan ik opeens overeenkomsten zien tussen hele verschillende werken. Blijkbaar heb ik allerlei onbewuste patronen in mijn aankoopgedag.

    conspiracy theory meme met de tekst "my thrift store finds -- they are all connected"

    So far heb ik deze categorieën ontdekt:

    Azië

    Ik wist al dat ik van Aziatische of door Azië geïnspireerde kunst houdt. Ik ben bijvoorbeeld erg geïnteresseerd in Japanse cultuur en kan erg genieten van traditionele kimono-patronen, houtsnedes, inktschilderingen, en allerlei Aziatische (toegepaste) kunst. Ik houd ook van andere kunstuitingen zoals haiku en Japanse films.

    Voorbeelden uit deze categorie: mijn Chinese liuli tijger, aquarelschilderijen van Henri Tieland gemaakt in China en Indonesië, een inktschildering van pruimenbloesems, de vrolijke Indiaase Gond-kunst van Durgabai Vyam, gouaches van Thei Evertz met veel Japanse folklore erin, en een risoprint van Maaike Fokkink, die duidelijk geïnspireerd is op Japanse houtsnedes.

    Inktschildering van pruimenbloesem, onbekende kunstenaar, vermoedelijk Chinees, zonder datum
    Inktschildering van pruimenbloesem, onbekende kunstenaar, vermoedelijk Chinees, zonder datum (more research needed)
    Aquarel van Henri H. L. Tieland, getiteld "Chineesche optocht in Hong Kong"
    Aquarel van Henri H. L. Tieland, getiteld “Chineesche optocht in Hong Kong”
    Vishnu of Krishna met Sheshnag, Durgabai Vyam, zonder datum
    Traditionele Gond-kunst uit India: Vishnu/Krishna met Sheshnag, Durgabai Vyam, zonder datum
    Risoprint met vos van Maaike Fokkink, 2022
    Vos, Maaike Fokkink, 2022, risoprint

    Bomen

    Mijn collectie is compleet onbewust deze kant op gegroeid (ha) en volledig organisch (ha) tot stand gekomen. Ik houd van geometrisch abstract, of figuratieve kunst. Als ik figuratieve kunst leuk vind, is er bijna altijd een boom (of plant of bloem) in te vinden.

    Voorbeelden: de knotwilgen van Hendrik Valk, het landschap met de blauwe boom van Eugene Terwindt, het impressionistische bomenlaantje van Aleid Slingerland, de bomen van Henri Tieland, de ets Albero (boom) van Maurizio Bottoni, en de hortensia-ets van Laetitia de Haas.

    wilgen, Hendrik Valk, 1953, zeefdruk
    Wilgen, Hendrik Valk, 1953, zeefdruk
    Kunstwerk het vergeten laantje van Aleid Slingerland, 1989, olieverf op doek, impressionistisch geschilderd
    Het vergeten laantje, Aleid Slingerland, 1989, olieverf op doek
    Diepe Steeg, Eugene Terwindt, 2008, litho
    Diepe Steeg, Eugene Terwindt, 2008, litho

    Felrood en helder blauw

    Voor deze heb ik ook geen verklaring, maar deze persoonlijke voorkeur is duidelijk te zien in mijn kledingkast en nu ook in mijn kunstcollectie. Ik kan het niet rationeel verklaren. Blijkbaar zijn er bepaalde kleuren rood en blauw waar ik ‘aan’ van ga en blij van wordt.

    Voorbeelden: de abstracte composities van Jean Baier, weer de Gond-kunst met Vishna en zijn slang-buddy Sheshnag, de blauwe boom van Eugene Terwindt, de stoel van Dirkjan Ribbeling, en het blauw in de risoprint met de vos.

    mixed media, Dirkjan Ribbeling, 2007
    Zonder titel, Dirkjan Ribbeling (NL), 2007, mixed media
    abstractie compositie in zwart, blauw, grijs, rood en wit, zeefdruk, Jean Baier (CH)
    Composition van Jean Baier (CH), zeefdruk

    Het is nu zomervakantie dus er zijn weinig veilingen (en dus weinig catalogi om door te spitten), maar ik ben benieuwd wat ik in september weer allemaal ga ontdekken. In de kunst, en in mezelf.

  • Op zoek naar de oorsprong van mijn tijger

    Op zoek naar de oorsprong van mijn tijger

    Afgelopen maand kocht ik een glazen tijger op een veiling. In een andere blogpost vertel ik misschien ooit waarom ik dat deed…

    Toen ik de hem eenmaal in huis had, was ik toch wel benieuwd naar wat ik kon uitvogelen over zijn origine. Waar komt deze tijger vandaan en wie heeft hem gemaakt? Is het een uniek stuk of is het een oplage of zijn er honderden zoals hij? Tijd voor wat detectivewerk!

    glazen tijger, China, vermoedelijk gemaakt >= 1988
    Glazen tijger, China, vermoedelijk gemaakt >= 1988

    Merktekens “vertalen”

    Allereerst zag ik dat de tijger twee merktekens heeft, een links en een rechts. Het ene teken was een combinatie van 4 karakters, die eruit zagen als Japanse kanji. Ze waren nogal moeilijk te lezen en te fotograferen, omdat ze ge-embossed zitten in het glaswerk. Google Lens en Google Translate met camera konden mij niet helpen omdat de tijger teveel reflecteerde. Ik moest dus iets anders verzinnen.

    Uiteindelijk heb ik de tekens zo goed mogelijk overgetekend op mijn whiteboard, en daar Google Lens op losgelaten.

    foto van een whiteboard met daarom een aantal slecht getekende Chinese karakters en aantekeningen
    Foto van een whiteboard met daarom een aantal slecht getekende Chinese karakters en mijn aantekeningen

    Ik begon met het simpelst uitziend karakter. “Shàng” (尚) was makkelijk te tekenen en Google Lens had het in een keer goed! Aangezien dit een valide Chinees karakter bleek te zijn besloot ik er vanuit te gaan dat het beeld inderdaad Chinees was.

    Het volgende karakter was al moeilijker. De radicaal was goed te doen. Het rechterdeel van het teken had ik maar enigszins gegokt en Google Lens bleef de hele tijd heen en weer springen tussen liú (琉) en liúlí (琉璃). lí (璃) betekent glas, dus dat vond ik een hoopvol resultaat.

    Ondertussen was ik rond aan het googlen over Chinees glaswerk, en ik leerde al snel dat ‘liúlí’ een bepaalde soort Chinese glaskunst is. Zo heb je glasmakers zoals LIULI Gongfang.

    Het derde en vierde teken bleken een stuk minder goed te ontcijferen, en hier zat ik een tijd vast. Google Lens wist het ook niet meer. Met 10 keer vragen kreeg ik 10 verschillende antwoorden. De kriebels op mijn whiteboard waren dan ook slechtgetekende fantasy-karakters met veel verschillende streepjes, getekent door iemand die niet gehinderd werd door kennis van zaken. 😉

    Het derde teken had echter dezelfde radical (王) als liú, en toen ik beter keek bleek het lí (璃), oftewel gewoon de tweede helft van ‘liúlí’.

    Natuurlijk moet je de tekens van rechts naar links en boven naar beneden lezen. Ik had dus al […]shang liuli en toen was de maker van het glaswerk snel gevonden: Lingshang liuli (领尚琉璃).

    Lingshang liuli is opgericht in 1988, en op dit moment een merknaam van Zibo Zichuan Zhenhua Glass Products Co., Ltd. (淄博市淄川振华玻璃制品有限公司). Als je op de geromaniseerde naam google’t, vind je niks, maar als je op de Chinese naam zoekt, is er een hoop te vinden, van blogposts over bedrijfsbezoeken en interviews met ontwerpers tot marketingfilmpjes op TikTok.

    Hoera voor het feit dat we tegenwoordig zulke goeie automatische vertalingen in onze browsers hebben. 🙂

    Nu wilde ik nog de maker weten. Ik kon even niks met het andere merkteken: het was duidelijk geen standaard Chinees teken. Het leek wel een beetje op een monogram, maar ik kon met Google Lens geen andere plaatjes van dit teken vinden.

    Andere tijgers

    Ik kon echter wel gaan zoeken op ‘tijger’ en Lingshang Liu Li, en zo vond ik deze blogpost over de nieuwe tijgercollectie voor 2022. 2022 is het meest recente “jaar van de tijger” in China, en dat is natuurlijk een prima reden om als Chinese glasfabriek een hele serie decoratieve tijgers uit te brengen.

    En kijk! De broers van mijn glazen tijger. Ze zijn duidelijk familie, want ze hebben dezelfde ogen, tanden, poten, oren, wangen/manen en staart — en enigszins geschokte uitdrukking.

    Glazen beeld van een liggende tijger, China, 2021, door Yin Gan, Lingshang liuli
    Glazen beeld van een liggende tijger “Lucky Tiger Gathering Blessings” (瑞 虎 聚 福) , China, 2021, door Yin Gan (尹干), Lingshang liuli (领尚琉璃).
    Glazen beeld van een staande tijger “The Mighty Tiger” (瑞 虎 聚 福) , China, 2021, door Xing Changsheng (邢长圣), Lingshang liuli (领尚琉璃).

    Nu had ik dus twee potentiële makers/ontwerpers: Yin Gan en Xing Changsheng.

    Deze pagina is ook leuk om te bekijken. Het is een soort digitale tentoonstelling van allerlei toegepaste kunstwerken met tijger-thema, ter ere van tijgerjaar 2022. Een aantal ontwerpers/makers van Lingshang Liuli, waaronder Yin Gan en Xing Changsheng, hebben ook een glaskunstwerk ingestuurd voor deze verzameling.

    Handtekening van de maker

    Later besloot ik eens te proberen met ChatGPT. ChatGPT kan namelijk afbeeldingen als input gebruiken, en dan dingen beschrijven die zich in de afbeelding bevinden.

    Ik gaf deze afbeelding als input en beschreef wat ik al wist: “Dit is liuli glaskunst uit China, het is onderdeel van een beeld van een tijger, dit is waarschijnlijk een maker’s mark, wat kan je me nog meer vertellen?”.

    Niet alles in ChatGPT’s output was nuttig, maar deze zin zette me op het goede spoor: “The embossed round seal on the sculpture is indeed a maker’s mark or studio signature. While the characters are stylized and slightly abstract, they resemble traditional Chinese seal script (篆书), a very old style used primarily in seals and artistic branding.”

    Ik besloot te zoeken naar de combinatie van de naam van dit zegelschrift, zhuànshū (篆书), en de fabrikant Lingshang Liuli. Mijn redenatie was dat ik hopelijk meer voorbeelden van deze tekens op glaswerk kon vinden. Misschien was er een lijst met kunstenaarsmonogrammen te vinden.

    En wat blijkt?

    Yin Gan is behalve meester in glaskunst ook meester in kalligrafie, met een specialisatie in dit type schrift. Hij maakt blijkbaar zelf ook allerlei kalligrafie-kunstwerken. Ik vond onder andere deze uitgebreide blogpost over zijn kalligrafiewerk.

    kalligrafie van Yin Gan, met links onderin zijn handtekening
    Kalligrafie van Yin Gan, met links onderin twee keer zijn naam: in kalligrafie en in het rode stempel

    Opeens viel mijn oog op de handtekening (de rode stempels) op zijn kalligrafie-kunst — de tekens in de stempel komen overeen met de maker’s mark op mijn tijger!

    Ik zocht nog meer op over het Chinese zegelschrift, en vond dat de twee karakters in de maker’s mark samen Gan Yin spellen:

    Flashcard voor het leren van Chinese tekens: Yin
    Flashcard voor het leren van Chinese tekens: Yin. Je ziet hier duidelijk de ontwikkeling van dit karakter in zegelschrift tot het karakter wat tegenwoordig gangbaar is.
    Flashcard voor het leren van Chinese tekens: Gan
    Flashcard voor het leren van Chinese tekens: Gan. Je ziet hier duidelijk de ontwikkeling van dit karakter in zegelschrift tot het karakter wat tegenwoordig gangbaar is

    Dat is voor mij genoeg bewijs om aan te nemen dat Yin Gan oftewel de ontwerper oftewel de maker is van dit stuk. 🙂

    Ik ben voorlopig even uitgepuzzeld. Vind je dit soort uitdagingen ook leuk? Speel dan Heaven’s Vault, Chants of Sennaar, of doe proefopgaven van de Taalkunde Olympiade.